หัวพ่นไฟ · บทความที่ 37

ความปลอดภัยของหัวพ่นไฟ และการเผาไหม้ที่สมบูรณ์

อุปกรณ์ที่พ่นเปลวไฟจากเชื้อเพลิงเหลวมีความเสี่ยงคนละแบบกับเตาฟืน รายการตรวจก่อนจุดจึงไม่ใช่พิธีกรรม แต่เป็นสิ่งที่ต้องทำทุกครั้ง

สิงหาคม 2569อ่าน 7 นาทีFYRAVA JOURNAL

เตาฟืนที่ควบคุมไม่ดีมักให้ผลเป็นถ่านคุณภาพต่ำ แต่หัวพ่นไฟที่ควบคุมไม่ดีให้ผลเป็นอย่างอื่นได้ เพราะมันคือระบบที่มีเชื้อเพลิงเหลวติดไฟได้อยู่ในท่อภายใต้แรงดัน พร้อมกับเปลวไฟที่ปลายทาง

รายการตรวจก่อนจุดทุกครั้ง

ไม่ใช่ตรวจครั้งเดียวตอนติดตั้ง แต่ตรวจทุกครั้งก่อนใช้

  1. ตรวจการรั่วของระบบเชื้อเพลิงทุกข้อต่อ ด้วยสายตาและด้วยการสัมผัสหาคราบน้ำมัน
  2. ตรวจว่าวาล์วเชื้อเพลิงปิดได้สนิท เพราะวาล์วที่ปิดไม่สนิทคือสิ่งที่ทำให้หยุดระบบไม่ได้เมื่อเกิดปัญหา
  3. ตรวจโบลเวอร์และช่องอากาศ ว่าหมุนปกติ ไม่มีสิ่งอุดตัน และเสียงไม่ผิดปกติ
  4. ตรวจฐานรองรับและจุดยึด ว่ามั่นคง ไม่ขยับเมื่อเปลวไฟพุ่ง
  5. ตรวจว่าหัวพ่นไม่มีคราบเขม่าอุดตัน จากการใช้ครั้งก่อน
  6. ตรวจว่ามีถังดับเพลิงชนิดที่ใช้กับเชื้อเพลิงเหลวได้อยู่ใกล้
  7. ตรวจว่าไม่มีคนหรือของติดไฟอยู่ในแนวเปลวไฟ ซึ่งอาจพุ่งไกลกว่าที่คิด
ห้ามใช้เปลวไฟตรวจหารอยรั่ว

ฟังดูเป็นเรื่องที่ไม่มีใครทำ แต่เกิดขึ้นจริงเพราะสะดวก การตรวจรอยรั่วของระบบเชื้อเพลิงต้องใช้สายตา คราบน้ำมัน หรือน้ำสบู่ในกรณีที่เป็นระบบแรงดันเท่านั้น

ลำดับการเปิดและปิดที่ถูกต้อง

ลำดับนี้สำคัญกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด และเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุที่ป้องกันได้

ลำดับตอนเปิดตอนปิด
1ตรวจระบบทั้งหมดตามรายการข้างต้นปิดวาล์วเชื้อเพลิงก่อน
2เปิดโบลเวอร์ก่อน เพื่อไล่ไอเชื้อเพลิงที่อาจค้างอยู่ปล่อยโบลเวอร์ทำงานต่ออีกครู่เพื่อไล่เชื้อเพลิงค้างและระบายความร้อน
3เปิดวาล์วเชื้อเพลิงทีละน้อยปิดโบลเวอร์เป็นลำดับสุดท้าย
4จุดไฟที่หัวพ่น แล้วค่อย ๆ เพิ่มเชื้อเพลิงรอให้เย็นก่อนแตะต้องส่วนใด

การปิดโบลเวอร์ก่อนขณะที่ยังมีเชื้อเพลิงค้างในระบบ คือสาเหตุคลาสสิกของการลุกไหม้ย้อนกลับ เพราะเปลวไฟไม่มีอากาศผลักไปข้างหน้าอีกต่อไป

อ่านเปลวไฟให้เป็น

สิ่งที่เห็นแปลว่าทำอย่างไร
เปลวฟ้าอมส้ม นิ่ง เสียงสม่ำเสมอสัดส่วนพอดีใช้งานต่อได้
ควันดำ มีเขม่าอากาศน้อยเกิน หรือเชื้อเพลิงหนืดเกิน หรือหัวพ่นอุดตันเพิ่มอากาศทีละน้อย ถ้าไม่ดีขึ้นให้หยุดและตรวจหัวพ่น
เปลววูบวาบ ดับ ๆ ติด ๆอากาศมากเกิน หรือมีน้ำปนในเชื้อเพลิงลดอากาศ และตรวจการแยกน้ำในถังเชื้อเพลิง
เปลวสั้นผิดปกติ แรงตกเชื้อเพลิงจ่ายไม่พอ หรือกรองอุดตันหยุดและตรวจกรองกับท่อ
เสียงดังผิดปกติ หรือมีการสั่นอาจเกิดการเผาไหม้ไม่เสถียรหยุดทันที ตามลำดับการปิด
ควันดำไม่ใช่แค่เรื่องมลพิษ แต่คือเชื้อเพลิงที่จ่ายเงินซื้อมาแล้วลอยออกไปโดยไม่ได้ใช้

สัญญาณที่ต้องหยุดทันทีโดยไม่ต้องคิด

การบำรุงรักษาที่ต้องทำจริง

  1. ทำความสะอาดหัวพ่นทุกครั้งหลังใช้ เพราะเขม่าที่สะสมทำให้รูปแบบการพ่นเปลี่ยนและเผาไหม้แย่ลง
  2. ล้างหรือเปลี่ยนกรองตามรอบ โดยเฉพาะเมื่อใช้งานต่อเนื่องหลายรอบ
  3. ระบายน้ำและตะกอนก้นถังเชื้อเพลิงเป็นประจำ
  4. ตรวจสภาพท่อและข้อต่อทุกเดือน ท่อที่แข็งกรอบหรือมีรอยแตกต้องเปลี่ยนทันที
  5. จดบันทึกชั่วโมงการใช้งาน เพื่อวางแผนบำรุงรักษาแทนการรอให้เสีย
เรื่องที่ต้องกำหนดให้ชัดตั้งแต่วันแรก

ใครคือผู้รับผิดชอบอุปกรณ์นี้ อุปกรณ์ที่ทุกคนใช้ได้แต่ไม่มีใครรับผิดชอบ คืออุปกรณ์ที่ไม่มีใครตรวจก่อนใช้ ควรกำหนดผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม และเขียนขั้นตอนการใช้งานติดไว้ที่ตัวเครื่อง รวมถึงข้อห้ามไม่ให้เด็กและผู้ไม่มีความชำนาญใช้งาน

แหล่งอ้างอิง

  1. U.S. Environmental Protection Agency — AP-42: Compilation of Air Emissions Factors, Chapter 1.11 Waste Oil Combustion. epa.gov · ระบุว่ามลพิษที่อาจเกิดจากการเผาน้ำมันใช้แล้วได้แก่ CO, SOx, NOx, ฝุ่นละออง PM และ PM-10, โลหะหนัก และสารอินทรีย์
  2. Environment and Climate Change Canada — Waste/used crankcase oils: follow-up report. canada.ca · ระบุความกังวลต่อเครื่องทำความร้อนขนาดเล็กที่เผาน้ำมันใช้แล้วโดยไม่ได้รับการบำรุงรักษา ซึ่งทำให้ปล่อยโลหะหนักและสาร PAHs สู่สิ่งแวดล้อม
  3. U.S. Code of Federal Regulations — 40 CFR 279.23 Used oil-fired space heaters. กำหนดเงื่อนไขสามข้อ คือใช้เฉพาะน้ำมันที่เจ้าของเครื่องผลิตเองหรือรับจากครัวเรือน กำลังไม่เกิน 0.5 ล้านบีทียูต่อชั่วโมง และต้องระบายไอเสียสู่บรรยากาศภายนอก

บทความนี้เรียบเรียงจากเอกสารของหน่วยงานกำกับดูแลและงานวิชาการที่เผยแพร่ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎเกณฑ์เรื่องการจัดการน้ำมันใช้แล้วแตกต่างกันตามประเภทกิจการและพื้นที่ ก่อนดำเนินการจริงต้องตรวจสอบกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือหน่วยงานท้องถิ่นเสมอ

ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

FORGE BURNER

ออกแบบพร้อมฝาตรวจสอบและฐานรองรับที่มั่นคง ใช้น้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิงหลัก

ดูรายละเอียด
อ่านต่อ

บทความที่เกี่ยวข้อง