เตาแก๊สชีวมวลไม่ได้เผาเชื้อเพลิงโดยตรง แต่เปลี่ยนมันเป็นแก๊สก่อนแล้วค่อยจุด ความต่างเล็ก ๆ ตรงนี้คือเหตุผลที่ควบคุมไฟได้เหมือนเตาแก๊สหุงต้ม
คนที่เห็นเตาแก๊สแกลบครั้งแรกมักถามคำถามเดียวกัน คือแกลบกลายเป็นเปลวไฟสีฟ้าเหมือนแก๊สหุงต้มได้อย่างไร ทั้งที่เผาแกลบตรง ๆ ได้แค่ไฟแดงกับควัน
คำตอบอยู่ที่ความต่างข้อเดียว คือเตาชนิดนี้ไม่ได้เผาเชื้อเพลิง แต่เปลี่ยนเชื้อเพลิงให้เป็นแก๊สก่อน แล้วค่อยเผาแก๊สนั้นอีกทีที่หัวเตา
ถ้าให้อากาศเต็มที่ เชื้อเพลิงจะเผาไหม้สมบูรณ์กลายเป็นคาร์บอนไดออกไซด์กับไอน้ำ ให้ความร้อนแล้วจบ
แต่ถ้าจำกัดอากาศให้น้อยกว่าที่ต้องการสำหรับการเผาไหม้สมบูรณ์ สิ่งที่เกิดขึ้นคือเชื้อเพลิงจะสลายตัวเป็นแก๊สที่ยังติดไฟได้ แทนที่จะไหม้จนหมดในที่เดียว
เผาไหม้สมบูรณ์ให้ความร้อน แก๊สซิฟิเคชันให้เชื้อเพลิงชนิดใหม่ ความต่างอยู่ที่ปริมาณอากาศเท่านั้น
ในเตาแก๊สแกลบแบบที่ใช้กันในครัวเรือน เชื้อเพลิงถูกเติมจากด้านบนแล้วค่อย ๆ เคลื่อนลง โดยผ่านสี่โซนที่มีอุณหภูมิต่างกัน
| โซน | เกิดอะไรขึ้น | ผลที่ได้ |
|---|---|---|
| 1 โซนแห้ง | ความชื้นระเหยออก | เชื้อเพลิงพร้อมสำหรับขั้นถัดไป ถ้าเชื้อเพลิงชื้นมาก โซนนี้จะกินความร้อนจนทั้งระบบเสียสมดุล |
| 2 โซนไพโรไลซิส | เชื้อเพลิงสลายตัวด้วยความร้อน | ได้แก๊สเชื้อเพลิงและไอระเหย พร้อมเหลือถ่านที่ยังไม่ถูกใช้ |
| 3 โซนออกซิเดชัน | เผาไหม้แบบจำกัดอากาศ | สร้างความร้อนที่ขับเคลื่อนทั้งระบบ และดันแก๊สขึ้นด้านบน |
| 4 ห้องเก็บเถ้า | เถ้าและซิลิกาตกลงมาสะสม | ป้องกันการอุดตันที่ตะแกรง ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้เตาหยุดทำงาน |
สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าโซนเหล่านี้เกิดตามลำดับเวลา ความจริงคือทั้งสี่โซนเกิดขึ้นพร้อมกันในถังเดียว แค่อยู่คนละระดับความสูง และเชื้อเพลิงเคลื่อนผ่านทีละโซนขณะที่มันยุบตัวลง
แก๊สที่ออกมาเรียกว่าแก๊สเชื้อเพลิง องค์ประกอบที่ติดไฟได้มีสามตัวหลัก
ปนอยู่กับไนโตรเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งไม่ติดไฟ นี่คือเหตุผลที่แก๊สชนิดนี้ให้ค่าความร้อนต่อปริมาตรต่ำกว่าแก๊สหุงต้มทั่วไปมาก จึงต้องใช้ปริมาณแก๊สมากกว่าเพื่อให้ได้ความร้อนเท่ากัน และเป็นเหตุผลที่ท่อและหัวเตาต้องออกแบบต่างจากเตาแก๊สทั่วไป
จุดที่ทำให้เตาแบบนี้ใช้งานได้จริงคือการแยกอากาศออกเป็นสองชุด
ถ้าอากาศปฐมภูมิมากไป เชื้อเพลิงจะไหม้หมดโดยไม่เหลือแก๊ส ถ้าน้อยไป ความร้อนไม่พอที่จะขับกระบวนการ การปรับความเร็วพัดลมจึงเท่ากับการปรับกำลังของเตาโดยตรง
เพราะในท่อมีแก๊สที่ติดไฟได้เต็มไปหมด ถ้าเปลวไฟที่หัวเตาย้อนกลับเข้าไปในท่อ จะเกิดการลุกไหม้ย้อนกลับไปถึงตัวถัง ชุดกันย้อนเปลวไฟจึงไม่ใช่อุปกรณ์เสริม แต่เป็นชิ้นส่วนบังคับ ทำหน้าที่ตัดเปลวไม่ให้เดินทางย้อนทาง เช่นเดียวกับวาล์วควบคุมแก๊สที่ต้องปิดได้ทันทีเมื่อมีปัญหา
คำแนะนำที่ได้ผลจริงคือเริ่มด้วยไฟแรงพอประมาณจนเตาเริ่มนิ่ง แล้วค่อยปรับลดลง เพื่อให้เปลวไฟเนี่ยนและสม่ำเสมอ การเร่งพัดลมตั้งแต่แรกมักทำให้เชื้อเพลิงไหม้เร็วเกินและแก๊สไม่นิ่ง
เตาแก๊สแกลบและเตาแก๊สถ่านสำหรับครัวเรือน เปิดรับพรีออเดอร์แล้ว
เปรียบเทียบรุ่นแกลบกับรุ่นถ่าน และเรื่องคาร์บอนมอนอกไซด์ที่ห้ามข้าม
กระบวนการไพโรไลซิสและช่วงอุณหภูมิ